Trường nào đã bỏ xét tuyển học bạ

Tổng quan xu hướng các trường đại học dừng và bỏ xét tuyển học bạ

Xu hướng tuyển sinh đại học tại Việt Nam đang chứng kiến những bước dịch chuyển mang tính bước ngoặt, trong đó phương thức sử dụng kết quả học tập bậc trung học phổ thông (xét tuyển học bạ) không còn giữ vị thế độc tôn. Sự thay đổi này phản ánh nỗ lực chuẩn hóa chất lượng đầu vào, gia tăng độ tin cậy của các phương thức xét tuyển và đảm bảo tính công bằng học thuật trên diện rộng.

Các trường đại học tiên phong dừng xét học bạ

Trong những năm gần đây, nhiều cơ sở giáo dục đại học top đầu đã chủ động loại bỏ hoặc thu hẹp tối đa chỉ tiêu dành cho phương thức xét tuyển học bạ. Điển hình như Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức chấm dứt hình thức xét tuyển học bạ kể từ năm 2025, bao gồm cả hình thức xét độc lập lẫn kết hợp với kết quả thi đánh giá năng lực chuyên biệt.

Bên cạnh đó, bước sang mùa tuyển sinh năm 2026, danh sách các đơn vị tiên phong dừng xét học bạ tiếp tục được mở rộng với sự góp mặt của Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh và Đại học Nha Trang. Đối với khối các trường đào tạo giáo viên, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên đã chính thức dừng xét học bạ, trong khi Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 cũng thu hẹp phạm vi và chỉ duy trì phương thức này tại một số ít ngành đặc thù.

Phạm vi áp dụng tại các cơ sở giáo dục lớn

Việc thu hẹp và loại bỏ xét tuyển học bạ không diễn ra đơn lẻ mà thể hiện qua việc tái cấu trúc tỷ trọng chỉ tiêu tuyển sinh toàn hệ thống. Các trường đại học lớn đang dịch chuyển mạnh mẽ quỹ chỉ tiêu này sang các phương thức có độ tin cậy và phân loại học sinh cao hơn như xét kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, sử dụng chứng chỉ quốc tế kết hợp, hoặc tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy riêng.

Bảng tổng hợp dưới đây thể hiện mức độ điều chỉnh tại một số cơ sở giáo dục tiêu biểu:

Sự dịch chuyển này khẳng định chiến lược dài hạn của các trường đại học nhằm siết chặt chất lượng đầu vào, đòi hỏi học sinh phải đầu tư nghiêm túc vào quá trình ôn luyện toàn diện thay vì phụ thuộc vào điểm số tích lũy tại từng trường trung học phổ thông vốn có độ lệch chuẩn nhất định.

Nguyên nhân cốt lõi khiến các trường đại học loại bỏ phương thức học bạ

Quyết định thu hẹp hoặc chấm dứt phương thức xét tuyển bằng học bạ trung học phổ thông của nhiều cơ sở giáo dục đại học không phải là một sự thay đổi ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ những đòi hỏi khách quan về chất lượng nguồn nhân lực và tính đồng bộ của hệ thống giáo dục quốc dân.

Sự chênh lệch chất lượng giữa gần 3000 trường THPT

Thực tiễn công tác tuyển sinh trong nhiều năm qua cho thấy điểm số tích lũy trong học bạ của học sinh chưa phản ánh hoàn toàn khách quan và chính xác năng lực thực tế của người học. Hệ thống giáo dục phổ thông nước ta hiện nay bao gồm gần $3.000$ trường trung học phổ thông, phân bố rộng khắp từ các thành phố lớn đến các vùng sâu, vùng xa.

Sự khác biệt lớn về điều kiện kinh tế - xã hội, cơ sở vật chất, năng lực đội ngũ giáo viên cũng như mức độ nghiêm túc trong quá trình kiểm tra, đánh giá và cho điểm giữa các cơ sở giáo dục đã tạo ra một khoảng cách đáng kể. Trong đó, hiện tượng "làm đẹp học bạ" tại một số địa phương hoặc cơ sở giáo dục đã làm suy giảm độ tin cậy của phương thức này. Các phân tích dữ liệu tuyển sinh cũng chỉ ra rằng sinh viên trúng tuyển hoàn toàn bằng học bạ đôi khi gặp nhiều khó khăn hơn và có tỷ lệ học lại, rớt môn cao hơn rõ rệt so với những sinh viên được tuyển chọn qua các kỳ thi chuẩn hóa độc lập.

Chương trình giáo dục phổ thông mới và độ phù hợp của tổ hợp môn

Bên cạnh vấn đề độ lệch chuẩn từ quá trình đánh giá, việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông mới cũng đặt ra một bài toán chuyên môn lớn cho công tác tuyển sinh đại học. Theo chương trình mới, học sinh được quyền chủ động lựa chọn các môn học lựa chọn và chuyên đề học tập định hướng nghề nghiệp, dẫn đến việc học sinh ở các trường khác nhau hoặc thậm chí trong cùng một trường sẽ có các tổ hợp môn xét tuyển hoàn toàn khác biệt.

Chính sự đa dạng và phân hóa cao này khiến cho việc quy đổi, so sánh điểm số học bạ giữa các tổ hợp trở nên khập khiễng và kém chính xác. Lãnh đạo nhiều trường đại học, đơn cử như Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, đã chỉ ra rằng khi học sinh sở hữu các mức điểm học bạ ở những tổ hợp môn không đồng nhất, phương thức xét tuyển học bạ truyền thống không còn giữ được sự phù hợp và tính công bằng cần thiết để lọc lựa những thí sinh có năng lực chuyên môn thực chất cho bậc học cao hơn.

Các phương thức tuyển sinh thay thế khi học bạ không còn là ưu thế

Sự thu hẹp hoặc loại bỏ phương thức xét tuyển học bạ đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng các hướng đi thay thế, giúp học sinh định hình rõ lộ trình ôn tập và tối ưu hóa cơ hội trúng tuyển vào các trường đại học.

Kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt

Sự chuyển dịch trong cơ cấu tuyển sinh đại học đã đưa các kỳ thi độc lập lên vị trí chủ đạo, trong đó nổi bật là kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt và các kỳ thi đánh giá tư duy. Các hình thức này được thiết kế nhằm đo lường năng lực cốt lõi, khả năng tư duy logic, xử lý dữ liệu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ lý thuyết thuần túy.

Đơn cử, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển hướng sử dụng kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt (phối hợp tổ chức cùng Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh) làm phương thức tuyển sinh chủ đạo cho hơn 30 ngành, chiếm khoảng $40\%$ đến $50\%$ chỉ tiêu. Phương thức này không chỉ giúp các cơ sở đào tạo lọc lựa chính xác những thí sinh có thế mạnh chuyên môn đặc thù mà còn tạo động lực để học sinh tập trung sâu vào các môn học cốt lõi trong tổ hợp xét tuyển.

Tuy nhiên, việc thay thế hoàn toàn học bạ bằng các kỳ thi riêng cũng đi kèm những thách thức nhất định:

• Áp lực tâm lý và thời gian: Thí sinh phải đối mặt với lịch thi dày đặc, cấu trúc đề thi đa dạng giữa các trường và mức độ cạnh tranh cao.
• Chi phí và khoảng cách địa lý: Việc di chuyển đến các hội đồng thi tập trung tại các thành phố lớn gây tốn kém thời gian và tài chính cho học sinh khu vực tỉnh lẻ.

Quy định mới về điểm sàn và nguyện vọng xét tuyển

Bên cạnh các kỳ thi riêng, hệ thống tuyển sinh chung quốc gia cũng áp dụng nhiều khung quy chế siết chặt nhằm đảm bảo chất lượng đầu vào và sự công bằng giữa các phương thức. Theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường giữ lại phương thức xét học bạ bắt buộc phải áp dụng điều kiện thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp theo tổ hợp đạt tối thiểu $15/30$ điểm, kết hợp giới hạn tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển và siết chặt quy định về điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ.

Việc áp dụng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với phương thức xét học bạ kết hợp với kết quả thi tốt nghiệp THPT giúp khắc phục triệt để tình trạng "lạm phát điểm số" tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Đồng thời, quy định giới hạn số lượng nguyện vọng buộc học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng, nghiên cứu sâu sát đề án tuyển sinh của từng trường thay vì rải đều nguyện vọng một cách cảm tính. Điều này đòi hỏi người học phải xây dựng một chiến lược phân bổ nguyện vọng theo các nhóm trường (nhóm an toàn, nhóm vừa sức và nhóm mơ ước) dựa trên năng lực thực tế được kiểm chứng qua các kỳ thi chuẩn hóa.

Chiến lược điều chỉnh nguyện vọng và kế hoạch ôn tập cho học sinh

Sự thay đổi trong cấu trúc tuyển sinh đòi hỏi học sinh và phụ huynh phải lập tức chuyển hóa tư duy từ thế bị động sang chủ động kiểm soát lộ trình. Dưới đây là những bước đi thiết thực giúp các thí sinh tối ưu hóa cơ hội xét tuyển trong bối cảnh không còn phụ thuộc vào học bạ.

Việc loại bỏ phương thức học bạ tại nhiều cơ sở giáo dục đại học tạo ra một bước ngoặt lớn, đòi hỏi học sinh phải điều chỉnh toàn diện chiến lược tiếp cận từ khâu chọn trường đến phương pháp ôn luyện.

Kiểm tra lại đề án tuyển sinh của các nguyện vọng đã chọn

Ngay trong giai đoạn nước rút, học sinh cần rà soát toàn bộ danh sách các nguyện vọng đã định hướng từ đầu năm học để đối chiếu trực tiếp với đề án tuyển sinh mới nhất của từng trường đại học.

• Loại bỏ các nguyện vọng dựa trên học bạ: Nếu trường đại học mục tiêu đã chính thức tuyên bố dừng xét tuyển học bạ hoặc cắt giảm chỉ tiêu của phương thức này, học sinh tuyệt đối không dành quá nhiều kỳ vọng vào ô nguyện vọng đó.
• Xác định tỷ trọng điểm số các môn thành phần: Nghiên cứu kỹ cách tính điểm xét tuyển, ví dụ công thức tính điểm xét tuyển kết hợp điểm thi tốt nghiệp và chứng chỉ quốc tế như $D_{XT} = (M_1 + M_2 + M_3) \times k + \text{Điểm ưu tiên}$, trong đó hệ số $k$ áp dụng cho các môn chủ đạo của ngành.
• Phân bổ lại nhóm nguyện vọng: Chia danh sách tối ưu thành ba nhóm rõ rệt: nhóm trường mơ ước (nơi có mức điểm chuẩn năm trước cao nhưng phù hợp với năng lực thi cử chuẩn hóa), nhóm trường vừa sức (đảm bảo tỷ lệ trúng tuyển từ $60\%$ đến $70\%$) và nhóm trường an toàn.

Chuyển dịch trọng tâm ôn luyện sang các kỳ thi chuẩn hóa

Khi kết quả học tập phổ thông không còn là tấm vé thông hành ưu tiên, năng lực thực chiến qua các kỳ thi riêng và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trở thành thước đo duy nhất định định vị thí sinh.

• Đầu tư chiều sâu cho kỳ thi Đánh giá năng lực và Đánh giá tư duy: Thay vì dàn trải thời gian duy trì điểm số cao trên lớp ở tất cả các môn, học sinh cần tập trung phát triển tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề nhanh và khả năng đọc hiểu chuyên sâu.
• Xây dựng lộ trình ôn tập phân đoạn: Chia giai đoạn ôn luyện thành ba bước rõ rệt:
  • Giai đoạn 1: Củng cố vững chắc nền tảng kiến thức cơ bản theo chương trình giáo dục phổ thông mới.
  • Giai đoạn 2: Luyện giải các dạng bài tập vận dụng cao và làm quen với cấu trúc đề thi chuẩn hóa của các đại học lớn.
  • Giai đoạn 3: Thi thử định kỳ để rèn luyện áp lực thời gian và quản trị chiến thuật làm bài.

Giải pháp hỗ trợ học tập và luyện thi cùng DayThem

Trong bối cảnh các trường đại học đồng loạt siết chặt chất lượng đầu vào và loại bỏ dần phương thức xét tuyển học bạ, học sinh không thể tiếp tục dựa vào điểm số trên lớp như một chiếc phao cứu sinh an toàn. Sự chuyển dịch này đòi hỏi một lộ trình chuẩn bị căn cơ, kết hợp giữa việc củng cố nền tảng kiến thức chuyên sâu và rèn luyện kỹ năng giải đề chuẩn hóa. Để đồng hành cùng người học vượt qua giai đoạn chuyển giao nhiều biến động này, nền tảng giáo dục DayThem cung cấp các giải pháp hỗ trợ toàn diện giúp tối ưu hóa hiệu quả ôn luyện.

Kết nối gia sư uy tín theo chuyên môn và khu vực

Việc tự ôn tập cho các kỳ thi đánh giá năng lực hay các tổ hợp môn nâng cao thường gặp nhiều rào cản khi thiếu sự định hướng chuyên môn sát sao. Thông qua tính năng kết nối gia sư tại nhà hoặc học trực tuyến, người học có thể chủ động tìm kiếm theo môn học, khu vực sinh sống và tham khảo hệ thống đánh giá minh bạch để lựa chọn người đồng hành phù hợp. Đội ngũ giáo viên và gia sư giàu kinh nghiệm hỗ trợ định hướng phương pháp tư duy, lấp đầy lỗ hổng kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải quyết các dạng bài tập vận dụng cao.

Khai thác kho học liệu và đề thi chuẩn hóa

Bên cạnh sự hướng dẫn trực tiếp, việc tiếp cận nguồn tài nguyên ôn tập hệ thống đóng vai trò quan trọng trong việc làm quen với áp lực phòng thi thực tế. Nền tảng tích hợp hệ thống tài liệu, bài tập và đề thi được phân loại khoa học theo chuẩn đánh giá mới. Học sinh có thể tham khảo các bài giảng chuyên đề, tự luyện giải các bộ đề thi thử định kỳ để đo lường chính xác năng lực hiện tại, từ đó điều chỉnh chiến lược quản trị thời gian và phân bổ nguyện vọng hợp lý.